بررسی تغییرات بوم‌سازگان با استفاده از سنجه‌های سیمای سرزمین و ترسیب کربن شهر تهران.

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه محیط زیست، پژوهشکده علوم محیطی،دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 استادیار گروه حمل و نقل، دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

4 دانشیار گروه محیط زیست، دانشکده علوم پایه، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

5 دانشیار گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

هدف از این مطالعه بررسی تغییرات بوم‌سازگان در بازه 30 ساله با استفاده از سنجه‌های سیمای سرزمین و محاسبه ترسیب کربن هست. در این پژوهش ابتدا تصاویر ماهواره‌ای لندست در سال‌های 1986، 1996، 2008 و 2016 استخراج گردید و نقشه‌های کاربری اراضی در شش طبقه انسان‌ساخت، فضای سبز، شبکه راه‌ها، صنایع، کشاورزی و اراضی بایر تهیه شدند. تغییرات سی‌ساله شهر به روش آنالیز گرادیان با استفاده از نرم‌افزار Faragstats 4.0 در سطح کلاس محاسبه شد. میزان ترسیب کربن به‌عنوان خدمات بوم‌سازگان با استفاده از نرم‌افزار InVEST 3.0.0 تهیه شد. ترسیب کربن طی این مدت روند کاهشی را نشان داده است. تغییرات سی ساله شهر تهران نشان داد بافت شهر متراکم و ریز دانه گردیده است. طی این زمان کاربری‌های اراضی بایر، کشاورزی کاهش چشمگیری را نشان داده است و کاربری انسان ساخت، فضای سبز و شبکه راه‌ها افزایش یافته است. میزان ترسیب کربن در این بازه از مرکز شهر کاهش چشمگیری را نشان داده است. تغییرات کاربری اراضی سبب جایگزین شدن زمین‌های کشاورزی و بایر به کاربری‌های انسان ساخت و شبکه راه گردیده است این جایگزینی مهم‌ترین دلیل کاهش میزان ترسیب کربن طی زمان بوده است. همچنین افزایش فضای سبز افزایش میزان ترسیب کربن را در بر داشته است.

کلیدواژه‌ها