ارائه بهترین روش‌های پالایشی جهت رسوبات آلوده به کادمیوم با استفاده از مدل ترکیبی FVIKOR و FAHP

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه مهندسی محیط زیست، پردیس بین المللی کیش، دانشگاه تهران، تهران، ایران

10.22059/jes.2022.348087.1008355

چکیده

امروزه آلودگی رسوبات و منابع آبی به فلزات سنگین به‌ویژه کادمیوم به دلیل سمیّت بالا، صدمات شدیدی را بر سلامت انسان و سایر موجودات وارد می نمایند. پاک‌سازی رسوبات آلوده به کادمیوم از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده و مطالعات گسترده ای بر روی انواع روش‌های پالایشی انجام گرفته است. با توجه به اینکه هریک از روش های پالایشی مزایا و معایب خاص خود را به همراه دارند، انتخاب تکنیک پاک‌سازی مطلوب بر اساس شرایط جغرافیایی، اقتصادی، اجتماعی و همچنین محدودیت‌های موجود، نه تنها چالش برانگیز بوده بلکه نقشی اساسی در میزان موفقیت روش پالایشی در مرحله اجرا ایفا می نماید. در پژوهش حاضر از مدل تصمیم گیری چندمعیاره و تحلیل سلسله مراتبی فازی استفاده شده است. در این فرآیند روش‌ها و شاخص‌های مهم بر اساس ادبیات موضوع و با کمک از متخصصین درزمینه پاک‌سازی‌های زیست‌محیطی مشخص گردیده و توسط مدل تحلیل سلسله مراتبی فازی (FAHP) وزن دهی شد. بر اساس وزن دهی های صورت گرفته توسط FAHP هزینه به‌عنوان مهم ترین شاخص با ۴۶% سهم ، در دسترس بودن تکنولوژی ۳۹%، پتانسیل بازیابی آلاینده ۹% و زمان ۶% شاخص‌های اصلی تصمیم‌گیری تعیین شدند. همچنین، با استفاده از مدل تصمیم گیری چند شاخصه فازی ویکور (FVIKOR) برترین گزینه ها جهت پاکسازی رسوبات آلوده به کادمیوم مشخص گردیدند. برترین گزینه‌ها جهت پاک‌سازی رسوبات آلوده به کادمیوم در ابتدا روش جذب با استفاده از جاذب های زیستی (۰٫۲۰۵=R و۰٫۲۷۴=S و۰٫۰۰۲=Q) و سپس الکتروکینتیک (۰٫۲۱۴=R و ۰٫۲۷۱=S و ۰٫۰۰۵=Q) به‌عنوان بهترین رویکردهای ممکن جهت پاک‌سازی رسوبات آلوده به کادمیوم در نظر گرفته شدند.

کلیدواژه‌ها