بهینه‌سازی زنجیره تأمین آب آب‌شیرین‌کن‌ اسمز معکوس با رویکرد اقتصادی و زیست‌محیطی (پژوهش موردی زنجیره تأمین آب آب‌شیرین‌کن در استان هرمزگان)

مهرگان, محمدرضا; عموزاد مهدیرجی, حنان; بینائی, شهاب; علی پور, ولی; رضوی حاجی آقا, حسین

doi:10.22059/jes.2020.292534.1007945

بهینه‌سازی زنجیره تأمین آب آب‌شیرین‌کن‌ اسمز معکوس با رویکرد اقتصادی و زیست‌محیطی (پژوهش موردی زنجیره تأمین آب آب‌شیرین‌کن در استان هرمزگان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

محمدرضا مهرگان ¹

حنان عموزاد مهدیرجی ¹

شهاب بینائی ²

ولی علی پور ³

حسین رضوی حاجی آقا ⁴

¹ گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

² گروه مدیریت صنعتی، پردیس بین المللی کیش دانشگاه تهران، کیش، ایران

³ دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران

⁴ دانشکده مدیریت، دانشگاه خاتم، تهران، ایران

10.22059/jes.2020.292534.1007945

چکیده

مدیریت زنجیره تأمین پایدار، تعاملات بین ابعاد اقتصادی، زیست‌محیطی و اجتماعی را در برمی‌گیرد. این پژوهش، مدل ریاضی برنامه‌ریزی خطی طراحی زنجیره تأمین آب آب‌شیرین‌کن‌ اسمز معکوس برای بهینه‌سازی ارزش فعلی خالص هزینه‌های سرمایه‌گذاری و بهره‌برداری کارخانه‌های آب‌شیرین‌کن، خطوط لوله انتقال آب و هزینه‌های زیست‌محیطی برای افق زمانی را معرفی می‌کند. هزینه‌های زیست‌محیطی شامل هزینه‌های مالیاتی ناشی از تولید گاز گلخانه‌ای CO2 و هزینه‌های زیست‌محیطی رقیق‌سازی پساب قبل از ورود به دریا است. مدل برای مطالعه موردی زنجیره تأمین آب آب‌شیرین‌کن اسمز معکوس پنج شهر در استان هرمزگان در افق زمانی 20 ساله پس از کدگذاری در نرم‌افزار متلب حل‌شده است. سهم هزینه بخش‌های زنجیره تأمین آب آب‌شیرین‌کن در بندرعباس با احتساب هزینه‌های زیست‌محیطی برحسب دلار آمریکا در مترمکعب آب شیرین و درصد شامل هزینه کل زنجیره تأمین 0.5334 (100%)، کارخانه آب‌شیرین‌کن 0.3640 (68.24%)، خط انتقال 0.0458 (8.59%)، مالیات دی‌اکسید کربن 0.0885 (16.59%) و رقیق‌سازی پساب 0.0351 (6.58%) است. هرچقدر هزینه رقیق‌سازی پساب بیشتر شود تأثیرات زیست‌محیطی بیشتر کاهش می‌یابد و برعکس. همچنین با کاهش مصرف انرژی سوخت‌های فسیلی در آب‌شیرین‌کن‌ها مقدار گاز CO2 کاهش می‌یابد. برنامه ریزان منابع آب می‌توانند از مدل ریاضی ارائه‌شده و نتایج این پژوهش برای گسترش ظرفیت آب‌شیرین‌کن استفاده کنند.

کلیدواژه‌ها

زنجیره تأمین آب آب‌شیرین‌کن

آب‌شیرین‌کن اسمز معکوس

مدل ریاضی

مدیریت زنجیره تأمین پایدار

تأثیر زیست‌محیطی