دانشگاه تهرانمحیط شناسی1025-862052220260917Investigation of the Relationship between Economic Growth, Fossil Fuel Consumption, and Urbanization with Environmental Degradation in Iran: Testing the Environmental Kuznets Curve Hypothesis with the ARDL Approachبررسی رابطه رشد اقتصادی، مصرف سوخت‌های فسیلی و شهرنشینی با تخریب محیط‌زیست در ایران: آزمون فرضیه منحنی زیست‌محیطی کوزنتس با رویکرد ARDL14916910911310.22059/jes.2026.411594.1008679FAمجتبیسلیمیگروه علمی مرکز مطالعات و پژوهش هرمز،پژوهشکده هرمز، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران.0009-0003-3789-7798نعمتاللهنظامیوند چگینیگروه جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت.ایران0009-0007-8197-9220یوسفاحمدیگروه علمی مرکز مطالعات و پژوهش هرمز،پژوهشکده هرمز، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران..0009-0008-5340-6967مجتبیجهانگیری زرکانیگروه جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.0009-0008-9275-4796Journal Article20260226Objective: The rapid growth of energy consumption and urbanization in recent decades, along with strong dependence on fossil fuels, has imposed significant environmental pressures on Iran. The concentration of population and economic activities in urban areas, along with the increase in energy demand and the development of transportation, has led to an increase in air pollution and carbon dioxide emissions. The main objective of this research is the assessment of the environmental consequences of energy consumption patterns in Iran, with emphasis on the role of economic growth, fossil fuel consumption, and urbanization within the framework of the Environmental Kuznets Curve hypothesis.
Method: This study is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of nature. Annual time-series data of Iran during the period 1980 to 2022 have been used to examine short-term and long-term relationships among the variables. Per capita carbon dioxide emissions are considered as the environmental degradation index, while economic growth, fossil fuel consumption, and urbanization are considered as explanatory variables. Considering the mixed order of integration of the variables, the autoregressive distributed lag approach and the error correction model have been used for empirical estimation.
Results: The nonlinear inverted U-shaped relationship between economic growth and environmental degradation confirms the Environmental Kuznets hypothesis. Fossil fuel consumption (0.62) is the most important factor in the increase of CO2. Urbanization (0.29) has a positive effect on the intensification of pollution, which is due to unbalanced urban expansion, concentration of pollutants, and weak clean transportation. In the short term, shocks of economic growth (0.41), fuel consumption (0.37), and urbanization (0.18) intensify environmental pressure. The error correction term (0.53) shows that more than 50 percent of the disequilibrium is adjusted in each period.
Conclusions: Environmental degradation in Iran is not merely the result of economic growth, but has its roots in the energy consumption pattern and the spatial structure of urbanization. Although long-term improvement of the environment is possible, without targeted policy intervention, it will be slow and costly. Controlling and reducing pollution requires reforming the energy consumption pattern, reducing dependence on fossil fuels, and directing urbanization toward sustainable and environmentally compatible patterns.هدف: رشد سریع مصرف انرژی و شهرنشینی در دهه‌های اخیر، همراه با وابستگی شدید به سوخت‌های فسیلی، فشارهای محیط‌زیستی قابل‌توجهی بر ایران تحمیل کرده است. تمرکز جمعیت و فعالیت‌های اقتصادی در مناطق شهری، همراه با افزایش تقاضای انرژی و توسعه حمل‌ونقل، به افزایش آلودگی هوا و انتشار دی‌اکسیدکربن منجر شده است. هدف اصلی این پژوهش، ارزیابی پیامدهای محیط‌زیستی الگوهای مصرف انرژی در ایران با تأکید بر نقش رشد اقتصادی، مصرف سوخت‌های فسیلی و شهرنشینی در چارچوب فرضیه منحنی محیط‌زیستی کوزنتس است.
روش پژوهش: این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی- تحلیلی است. داده‌های سری زمانی سالانه ایران طی دوره ۱۹۸۰ تا ۲۰۲۲ برای بررسی روابط کوتاه‌مدت و بلندمدت میان متغیرها به‌کار گرفته شده‌اند. انتشار سرانه دی‌اکسیدکربن به‌عنوان شاخص تخریب محیط‌زیست در نظر گرفته شده است، در حالی که رشد اقتصادی، مصرف سوخت‌های فسیلی و شهرنشینی به‌عنوان متغیرهای توضیح‌دهنده در نظر گرفته می‌شوند. با توجه به ترکیبی بودن مرتبة مانایی متغیرها، از رویکرد خودرگرسیونی با وقفه‌های توزیعی و مدل تصحیح خطا برای برآورد تجربی استفاده شده است.
یافته‌ها: رابطة غیرخطی U وارونه بین رشد اقتصادی و تخریب محیط‌زیست، فرضیه محیط‌زیستی کوزنتس را تأیید می‌کند. مصرف سوخت فسیلی (0/62) مهمترین عامل افزایش CO₂ است. شهرنشینی (0/29) اثر مثبت بر تشدید آلودگی دارد که ناشی از گسترش نامتوازن شهری، تمرکز آلاینده‌ها و ضعف حمل‌ونقل پاک است. در کوتاه‌مدت، شوک‌های رشد اقتصادی (0/41)، مصرف سوخت (0/37) و شهرنشینی (0/18) فشار محیط‌زیستی را تشدید می‌کنند. جمله تصحیح خطا (0/53-) نشان می‌دهد بیش از ۵۰ درصد عدم تعادل در هر دوره تعدیل می‌شود.
نتیجه‌گیری: تخریب محیط‌زیست در ایران صرفاً نتیجة رشد اقتصادی نیست، بلکه ریشه در الگوی مصرف انرژی و ساختار فضایی شهرنشینی دارد. اگرچه بهبود بلندمدت محیط‌زیست امکان‌پذیر است، اما بدون مداخلة سیاستی هدفمند، کند و پرهزینه خواهد بود. کنترل و کاهش آلودگی نیازمند اصلاح الگوی مصرف انرژی، کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و هدایت شهرنشینی به‌سوی الگوهای پایدار و سازگار با محیط‌زیست است.https://jes.ut.ac.ir/article_109113_614dd68d39916419abec3b749fb33398.pdfدانشگاه تهرانمحیط شناسی1025-862052220260917Performance Analysis of a Hydronic Heating System for Frost Mitigation as a Sustainable Solution for Urban Infrastructure in Cold-Climate Regions: A Case Study of Tehran’s B9 Bridgeتحلیل عملکرد سیستم گرمایش هیدرونیک در مقابله با یخبندان به‌عنوان راهکاری پایدار برای زیرساخت‌های شهری در اقلیم سرد: مطالعه موردی پل B9 تهران17119410659210.22059/jes.2026.396846.1008614FAسینامطهریگروه مهندسی سوانح، آموزش و سیستم های محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران.0009-0004-5991-9190علیعلوی نائینیگروه مهندسی سوانح، آموزش و سیستم های محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران.0009-0001-5406-8081Journal Article20250810Objective: In cold regions, freezing conditions and snowfall are among the most significant factors disrupting the operation of urban infrastructure and transportation systems, and they can seriously affect traffic safety and the sustainable operation of road networks. In Iran, countermeasures against these phenomena are mainly based on conventional methods such as sand spreading and chemical de-icing, which, in addition to high operational and maintenance costs, have adverse environmental impacts. Accordingly, the present study was conducted to numerically analyze the thermal performance of a hydronic heating system for snow melting on the B9 Bridge, located on Artesh Expressway in Tehran. The bridge is currently equipped with a chemical de-icing spray system, and the primary objective of this study is to investigate the feasibility of replacing the existing system with hydronic surface heating technology, with an emphasis on improving energy efficiency, enhancing infrastructure sustainability, and reducing environmental impacts under cold climatic conditions.
Method: In this study, transient thermal simulation was performed using COMSOL Multiphysics to model the heat transfer process in a hypothetical hydronic heating system. The system consists of pipes embedded beneath the bridge pavement surface, through which water flows with an inlet-to-outlet temperature range of 43 to 40 °C. The numerical model considers heat transfer through the different pavement layers, including asphalt and insulating layers, along with the dynamic behavior of fluid flow within the pipes. Simulations were conducted for two weather scenarios with ambient temperatures of −5 and −10 °C. In the second scenario, snowfall with an intensity of 30 mm/h was also incorporated to evaluate the system’s performance under critical conditions.
Results: The simulation results indicated that the hydronic heating system is capable of raising the asphalt surface temperature above the freezing point in less than 20 minutes at an ambient temperature of −10 °C. This capability enables effective melting of snowfall at an intensity of 30 mm/h and prevents freezing of the bridge surface. The energy required for one hour of full-system operation was estimated at approximately 851 kWh. Furthermore, the analysis showed that the installation of 200 fixed solar panels, each with a capacity of 700 W, could provide approximately 340 hours of annual system operation, demonstrating the high potential of using solar energy as a sustainable source to support this technology.
Conclusions: Based on the findings of this study, the implementation of hydronic heating systems on bridges and urban infrastructure in cold regions can provide an effective and sustainable solution for preventing surface freezing. Compared with conventional de-icing methods, this system offers greater operational stability, reduced dependence on chemical agents, and enhanced public safety. In addition, its potential integration with renewable energy sources can play an important role in reducing environmental impacts and contributing to the sustainable development of urban infrastructure.هدف: در مناطق سردسیر، یخبندان و بارش برف از مهمترین عوامل اختلال در عملکرد زیرساخت‌های شهری و سامانه‌های حمل‌ونقل به شمار می‌آیند و می‌توانند ایمنی ترافیکی و بهره‌برداری پایدار از شبکه معابر را به‌طور جدی تحت تأثیر قرار دهند. در ایران، مقابله با این پدیده‌ها عمدتاً بر روش‌های سنتی نظیر شن‌پاشی و محلول‌پاشی شیمیایی استوار است که علاوه‌بر هزینه‌های اجرایی و نگهداری بالا، پیامدهای محیط‌زیستی نامطلوبی نیز به همراه دارند. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف تحلیل عددی عملکرد حرارتی یک سامانه گرمایش هیدرونیک برای ذوب برف در پل B9 واقع در بزرگراه ارتش تهران انجام شده است. این پل در وضعیت فعلی به سامانه پاشش شیمیایی ضدیخ مجهز است و هدف اصلی مطالعه، بررسی امکان‌سنجی جایگزینی سیستم موجود با فناوری گرمایش سطحی هیدرونیک، با تمرکز بر افزایش بهره‌وری انرژی، ارتقای پایداری زیرساخت‌ها و کاهش اثرات محیط‌زیستی در شرایط اقلیمی سرد می‌باشد.
روش پژوهش: در این تحقیق، شبیه‌سازی حرارتی گذرا با استفاده از نرم‌افزار COMSOL Multiphysics برای مدل‌سازی فرایند انتقال حرارت در یک سامانه فرضی گرمایش هیدرونیک انجام شده است. این سامانه شامل لوله‌هایی است که در زیر سطح روسازی پل تعبیه شده‌اند و آب با بازیه دمای 40 الی 43 درجه سانتی‌گراد در آنها جریان دارد. مدل عددی، انتقال حرارت در لایه‌های مختلف روسازی از جمله آسفالت و لایه‌های عایق را به‌همراه رفتار دینامیکی جریان سیال در لوله‌ها در نظر می‌گیرد. شبیه‌سازی‌ها برای دو سناریوی آب‌وهوایی با دماهای محیطی ۵- و ۱۰- درجه سانتی‌گراد انجام شده و در سناریوی دوم، بارش برف با شدت ۳۰ میلی‌متر در ساعت نیز لحاظ شده است تا عملکرد سیستم در شرایط بحرانی ارزیابی شود.
یافته‌ها: نتایج شبیه‌سازی نشان داد که سامانه گرمایش هیدرونیک قادر است در دمای محیطی ۱۰- درجه سانتی‌گراد، دمای سطح آسفالت را در کمتر از ۲۰ دقیقه به بالاتر از نقطه انجماد برساند. این ویژگی امکان ذوب مؤثر برف با شدت ۳۰ میلی‌متر در ساعت و جلوگیری از یخ‌زدگی سطح پل را فراهم می‌کند. میزان انرژی مورد نیاز برای یک ساعت عملکرد کامل سیستم حدود ۸۵۱ کیلووات‌ساعت برآورد شد. همچنین بررسی‌ها نشان داد که با نصب ۲۰۰ پنل خورشیدی ثابت با ظرفیت ۷۰۰ وات، امکان تأمین حدود ۳۴۰ ساعت عملکرد سالانه سیستم وجود دارد که بیانگر پتانسیل بالای استفاده از انرژی خورشیدی به‌عنوان منبعی پایدار برای پشتیبانی از این فناوری است.
نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج این پژوهش، اجرای سامانه‌های گرمایش هیدرونیک در پل‌ها و زیرساخت‌های شهری مناطق سردسیر می‌تواند راهکاری مؤثر و پایدار برای جلوگیری از یخ‌زدگی سطحی باشد. این سیستم در مقایسه با روش‌های سنتی ضدیخ، پایداری عملیاتی بالاتر، وابستگی کمتر به مواد شیمیایی و ایمنی عمومی بیشتری فراهم می‌کند. علاوه بر این، امکان تلفیق آن با منابع انرژی تجدیدپذیر، نقش مهمی در کاهش اثرات محیط‌زیستی و تحقق اهداف توسعه پایدار زیرساخت‌های شهری ایفا می‌نماید.https://jes.ut.ac.ir/article_106592_78607624593cb9bb9e567009bcb42370.pdfدانشگاه تهرانمحیط شناسی1025-862052220260917Evaluating the Role of the Natural Environment Surrounding Dormitories in Shaping Behavior Settings: A Case Study of the Girls’ Dormitory at Shiraz University Campusارزیابی نقش محیط طبیعی پیرامون خوابگاه در شکل‌دهی قرارگاه رفتاری: موردپژوهی خوابگاه دختران پردیس دانشگاه شیراز19522810884510.22059/jes.2026.412486.1008686FAپرنیابیگلرخانیگروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران0009-0009-1595-1494مریماختیاریگروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران0000-0002-1890-3326سانازحائریگروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران0000-0002-4887-5696Journal Article20260414Objective: The open spaces and natural surroundings of university dormitories constitute an essential component of the student living environment, playing a significant role in fostering social interaction, promoting psychological well-being, and facilitating cognitive restoration. Despite their importance, these spaces are often overlooked in campus planning and design processes. This study aims to identify and analyze the behavioral settings within the natural environment surrounding the girls’ dormitory at the Eram Campus of Shiraz University.Methods: Adopting a descriptive–analytical approach, the study investigates the dominant behavioral patterns occurring in the natural environment surrounding the dormitory and examines their relationship with the physical characteristics of the setting. Given the critical role of lighting in the formation of behavioral territories, environmental lighting was selected as one of the principal variables of analysis. The effects of lighting quality and spatial distribution on the emergence of behavior settings were evaluated through photometric analysis and daylight performance assessment. Research data were collected using field observations, environmental questionnaires, photographic documentation, and the preparation and analysis of lighting maps.Results: The findings identified four primary behavior settings: the health and exercise path, the study and tranquility retreat, the group gathering hub, and the waiting and brief social interaction zone. The results reveal a direct relationship between the continuity and stability of behavior settings and the quality of environmental lighting. Inadequate lighting in the dormitory's surrounding environment was found to diminish the quality of these settings and disrupt users' activities. Furthermore, the study demonstrates that the natural environment surrounding the dormitory functions as a heterogeneous and multilayered landscape in which multiple behavior settings emerge with distinct temporal characteristics, including both daytime- and nighttime-oriented patterns of use. Understanding the interaction between environmental attributes, particularly light and shadow, and behavioral patterns provides a scientific basis for developing evidence-based design principles and planning strategies for future campus environments.Conclusions: The findings indicate that spatial diversity, environmental flexibility, the quality of light and shade, the provision of shading elements, appropriate site furniture, and visual spatial differentiation are among the most influential factors supporting and shaping students' behavioral patterns. Accordingly, strategies such as optimizing environmental lighting, enhancing perceived psychological safety, increasing opportunities for collective activities, and improving overall environmental quality are proposed as key design principles for creating responsive and student-centered dormitory open spaces.هدف: فضاهای باز و محوطه‌های بیرونی مجموعه‌های خوابگاهی، به‌عنوان بخشی مهم از محیط زندگی دانشجویی، نقش مؤثری در شکل‌گیری تعاملات اجتماعی، ارتقای سلامت روان و بازیابی شناختی دانشجویان دارند. با این حال، این فضاها غالباً در فرایندهای طراحی و برنامه‌ریزی مورد غفلت قرار می‌گیرند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل قرارگاه‌های رفتاری در محیط طبیعی پیرامونی خوابگاه دخترانه پردیس ارم دانشگاه شیراز انجام شده است.روش پژوهش: این تحقیق با رویکردی توصیفی- تحلیلی و با بهره‌گیری از ابزار پرسشنامه، در پی پاسخ‌گویی به این پرسش است که الگوهای رفتاری غالب در محیط طبیعی پیرامون خوابگاه کدامند و این الگوها چه ارتباطی با ویژگی‌های کالبدی محیط دارند. با توجه به نقش تعیین‌کننده روشنایی در شکل‌گیری قلمروهای رفتاری، قلمرو روشنایی به‌عنوان یکی از عوامل اصلی مورد بررسی قرار گرفت. در این راستا، تأثیر کیفیت و گستره روشنایی بر شکل‌گیری قلمروها از طریق تحلیل شاخص‌های نورسنجی و ارزیابی شرایط نور روز مطالعه شد. داده‌های پژوهش از طریق مشاهده میدانی، پرسشنامه‌های محیطی، تصویربرداری و ترسیم نقشه‌های روشنایی گردآوری و تحلیل شدند.یافته‌ها: نتایج پژوهش به شناسایی چهار قرارگاه رفتاری اصلی شامل «مسیر سلامت و ورزش»، «خلوتگاه مطالعه و آرامش»، «مرکز تجمع رویدادهای گروهی» و «ایستگاه انتظار و تعامل کوتاه» منجر شد. یافته‌ها نشان‌دهنده وجود ارتباطی مستقیم میان تداوم و پایداری قرارگاه‌های رفتاری و کیفیت روشنایی محیط است؛ به‌گونه‌ای که ضعف در روشنایی محیط پیرامونی خوابگاه، موجب کاهش کیفیت و اختلال در انجام فعالیت‌ها می‌شود. همچنین نتایج حاکی از آن است که محیط طبیعی پیرامون خوابگاه فضایی ناهمگن و چندلایه است که در آن مجموعه‌ای از قرارگاه‌های رفتاری با کارکردهای زمانی متفاوت (روزفعال و شب‌فعال) شکل می‌گیرد. درک تعامل میان ویژگی‌های محیطی، به‌ویژه نور و سایه، و الگوهای رفتاری، می‌تواند مبنایی علمی برای تدوین اصول و راهکارهای طراحی در پژوهش‌ها و طرح‌های آتی فراهم آورد.نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که تنوع فضایی، انعطاف‌پذیری محیط، کیفیت حضور نور و سایه، وجود سایه‌بان، مبلمان مناسب و تفکیک بصری فضاها از مهمترین عوامل مؤثر در شکل‌گیری و حمایت از رفتارهای دانشجویان هستند. بر این اساس، راهبردهایی نظیر بهینه‌سازی روشنایی، تقویت حس امنیت روانی، افزایش ظرفیت فعالیت‌های جمعی و ارتقای کیفیت محیطی به‌عنوان اصول کلیدی طراحی فضاهای باز خوابگاهی پاسخ‌ده و دانشجو محور پیشنهاد می‌شوند.https://jes.ut.ac.ir/article_108845_d6b72e68f156b9e19fef0b354e38efce.pdfدانشگاه تهرانمحیط شناسی1025-862052220260917Extraction of Driving Cycles on Southern and Southwestern Tehran Province Freeways and their Potential Impact on Air Pollutionاستخراج سیکل‌های رانندگی در آزادراه‌های جنوب و جنوب‌غربی استان تهران و تأثیر بالقوه آنها بر آلودگی هوا22924810659010.22059/jes.2025.390121.1008584FAخسرواشرفیگروه مهندسی محیط زیست، دانشکده محیط زییست، دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0001-8048-0275سجادحکیمیگروه مهندسی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران0009-0001-1796-985Xامیرحسینمریخگروه مهندسی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران0009-0002-0709-9093آرشکوهیگروه مهندسی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران0009-0009-4124-9965میلادصابریگروه مهندسی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران0009-0004-1042-7160Journal Article20250315Objective: In this paper, the driving cycles on three major freeways, Tehran-Qom, Tehran-Saveh, and Tehran-Karaj, have been analyzed and extracted. These cycles have not yet been calculated comprehensively or even separately, and our goal is to provide new and precise data regarding driving cycles on these routes. The obtained information can be used to improve transportation policies, help create the basis for reducing pollutants, and optimize driving behavior in the future.
Method: To conduct this study, a light passenger car and a GPS application on the driver’s cellphone were used. Vehicle speed data were collected at various time intervals along the selected routes. The data were then corrected using data-processing techniques and noise elimination. By employing MATLAB software and utilizing methods such as micro-trip analysis and the k-means algorithm, optimal driving cycles were extracted both individually for each route and for the combination of freeways. This process was undertaken to provide an accurate depiction of driving behavior on these routes.
Results: The findings indicate that the extracted driving cycles exhibit significant fluctuations in speed and acceleration. These fluctuations may be influenced by factors such as traffic congestion, the occurrence of accidents, and road and weather conditions, and they reflect the dynamic nature of driving conditions in different environments. When compared to global standard driving cycles, the driving pattern on the studied routes shows lower positive and negative accelerations, which may indicate a more cautious or smoother driving style on these routes. Moreover, most drivers tend to maintain higher speeds, such that their average speeds are higher than those of the standard cycles. Another notable point is the high proportion of driving time on these routes, which indicates few stops along the way and contributes to increased travel efficiency. In addition, the analysis shows that drivers’ behavior is strongly influenced by road conditions, pavement quality, traffic flow, and changes in weather, highlighting the necessity of adapting driving strategies to varying environmental conditions in order to improve safety and efficiency.
Conclusions: The results of this study indicate that accurate extraction of driving cycles on the main freeways of Tehran Province can be used as an effective tool for estimating pollutant emissions and designing air pollution reduction policies. The results of the research, together with the examination of similarities, confirm the high accuracy of the software in extracting driving cycles. The differences emphasize the importance of developing a driving cycle that is compatible with drivers’ behavior and the geographical conditions of each country, in comparison with other countries.هدف: در این مقاله، به بررسی و استخراج چرخه رانندگی در سه آزادراه اصلی تهران-قم، تهران-ساوه و تهران-کرج پرداخته شده است. این چرخه‌ها تاکنون به‌طور جامع یا حتی مجزا محاسبه نشده‌اند و هدف پژوهش ارائه داده‌های جدید و دقیق درباره سیکل رانندگی در این مسیرها است. اطلاعات به‌دست آمده می‌تواند برای بهبود سیاست‌های حمل‌ونقل، کمک به فراهم‌سازی بستر کاهش آلاینده‌ها و بهینه‌سازی رفتار رانندگی در آینده مورد استفاده قرار گیرد.
روش پژوهش: برای انجام این پژوهش، از یک خودروی سواری سبک و یک نرم‌افزار سامانه موقعیت‌یابی جهانی نصب‌شده روی تلفن همراه استفاده شد. داده‌های سرعت خودرو در بازه‌های زمانی مختلف و در مسیرهای منتخب جمع‌آوری گردید. سپس داده‌ها با استفاده از تکنیک‌های پردازش داده و حذف نویز، اصلاح شدند. به کمک نرم‌افزار متلب و استفاده از روش میانگین کی و تحلیل ریز سفرها، هم به‌صورت مجزا برای هرکدام از مسیرها و هم برای ترکیبی از سه آزادراه‌ها، چرخه‌های رانندگی بهینه استخراج شدند. این فرایند به‌منظور ارائه تصویری دقیق از رفتار رانندگی در این مسیرها انجام شد.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که چرخه‌های رانندگی استخراج‌شده دارای نوسانات قابل‌توجهی در سرعت و شتاب هستند. این نوسانات ممکن است تحت تأثیر عواملی از جمله تراکم ترافیک، وقوع تصادفات و شرایط جاده‌ای و آب‌وهوایی قرار گیرد و بازتاب‌دهنده پویایی شرایط رانندگی در محیط‌های مختلف است. در مقایسه با چرخه‌های استاندارد جهانی، الگوی رانندگی در مسیرهای مورد بررسی شتاب‌های مثبت و منفی کمتری را نشان می‌دهد که می‌تواند بیانگر سبک رانندگی محتاطانه‌تر یا روان‌تر در این مسیرها باشد. همچنین، بیشتر رانندگان تمایل به رانندگی با سرعت‌های بالا دارند، به‌طوری‌که میانگین سرعت آنها از چرخه‌های استاندارد بالاتر است. یکی دیگر از نکات قابل‌توجه، نسبت بالای زمان رانندگی در این مسیرهاست که نشان‌دهنده توقف کم در طول مسیر می‌باشد و به افزایش بهره‌وری سفر کمک می‌کند. علاوه بر این، تحلیل‌ها نشان می‌دهد که رفتار رانندگان تحت تأثیر شرایط جاده‌ای، کیفیت روسازی، جریان ترافیک و تغییرات آب‌وهوایی قرار می‌گیرد و این امر ضرورت تطبیق راهبردهای رانندگی با شرایط متغیر محیطی را برای ارتقای ایمنی و کارایی برجسته می‌سازد.
نتیجه‌گیری: نتیجه‌گیری این پژوهش نشان می‌دهد که استخراج دقیق چرخه‌های رانندگی در آزادراه‌های اصلی استان تهران می‌تواند به‌عنوان ابزاری مؤثر برای برآورد انتشار آلاینده‌ها و طراحی سیاست‌های کاهش آلودگی هوا به کار گرفته شود. نتایج این تحقیق، همراه با بررسی شباهت‌ها، دقت بالای نرم‌افزار در استخراج سیکل‌های رانندگی را تأیید می‌کند. همچنین تفاوت‌ها، بر اهمیت تهیه سیکل رانندگی متناسب با رفتار رانندگان و شرایط جغرافیایی هر کشور، در مقایسه با سایر کشورها، تأکید دارد.https://jes.ut.ac.ir/article_106590_ddaea69c0a6ff867f9ff5938fb0483cf.pdfدانشگاه تهرانمحیط شناسی1025-862052220260917Geographical Environment and Crime: Spatial Analysis and Identification of Environmental–Spatial Factors Influencing Crime Occurrence in the Border Province of West Azerbaijanمحیط جغرافیایی و جرم: تحلیل مکانی و شناسایی عوامل محیطی- فضایی موثر بر وقوع جرم در استان مرزی آذربایجان غربی24927210911410.22059/jes.2026.412284.1008683FAمصطفیمیرآبادیگروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران0000-0002-8745-283XJournal Article20260413Objective: The environmental and spatial characteristics of settlements and their role in shaping social security highlight the importance of analyzing the nexus between crime and geography. Accordingly, this research aims to analyze crime spatially in West Azerbaijan Province by identifying spatial distribution patterns and examining the relationship between crime rates and various environmental and spatial variables. By modeling these components, this study seeks to understand the environmental requirements affecting security, thereby providing a scientific basis for developing preventive approaches and the spatial organization of crime-prone environments.Method: Adopting a descriptive-analytical and correlational approach, this research utilizes both documentary and field-based data, incorporating crime statistics for the year 2023 obtained from the Statistical Center of Iran. The study employs correlation coefficient tests in SPSS to assess associations between crime rates and geographical indicators. Furthermore, spatial distribution patterns were analyzed using inverse distance weighting (IDW), while the ordinary least squares (OLS) regression model was implemented in ArcGIS to evaluate the spatial heterogeneity of the relationships.Results: The findings showed that counties with higher rates of crime and violence were primarily concentrated in the central areas of the province, whereas peripheral and border areas exhibited significantly lower crime rates. Factors such as distance from the border, border length, precipitation, vegetation density, and industrialization are significant determinants of the spatial patterning of crime. Increased precipitation and vegetation cover appear to exert a mitigating effect on crime rates, while industrialization and distance from borders have a role in the increase in crime. Supplementary analysis using the OLS model indicates that the variables account for approximately 62% of the variance in crime rates (Adjusted R2=0.45). This demonstrates that the model possesses sufficient explanatory capacity to capture the spatial relationships within the study area. The model findings indicate that, significantly, industrialization, alongside border length, serves as a key driver and a contextualizing framework that facilitates changes in crime rates.Conclusions: The study demonstrates that environmental and spatial factors are decisive in shaping the spatial distribution of crime, a phenomenon that can be interpreted through the lens of socio-ecological systems. Border regions exhibit lower crime rates, likely due to distinct security measures and economic dynamics, whereas central, industrial areas experience higher crime levels. Furthermore, environmental variables—specifically precipitation, vegetation, and environmental quality—contribute to a protective effect by enhancing social well-being and livability. Consequently, policy interventions should prioritize the development of sustainable industrial management strategies that integrate social and environmental considerations, alongside a nuanced understanding of the dynamics inherent in border regions.هدف: ویژگی‌های محیطی و مکانی سکونتگاه‌ها و نقش آن در شکل‌گیری امنیت اجتماعی، اهمیت واکاوی پیوند میان جرم و جغرافیا را برجسته می‌سازد. در همین راستا، هدف این پژوهش تحلیل فضایی جرم در استان آذربایجان‌غربی از طریق شناسایی الگوهای توزیع فضایی و بررسی روابط میان نرخ وقوع جرم با متغیرهای مختلف محیطی و مکانی است. این مطالعه با مدل‌سازی فضایی مؤلفه‌های مذکور، در پی شناخت الزامات محیطی مؤثر بر امنیت است تا بستری علمی برای تبیین رویکردهای پیشگیرانه و ساماندهی فضایی محیط‌های مستعد جرم فراهم آورد.روش پژوهش: مطالعه حاضر از نوع کاربردی و به روش توصیفی–تحلیلی و همبستگی انجام گرفته است. داده‌ها به‌صورت اسنادی و میدانی گردآوری و آمار جرایم سال ۱۴۰۲ از مرکز آمار ایران استخراج گردید. برای سنجش رابطه میان نرخ جرم و شاخص‌های جغرافیایی، از آزمون‌های ضریب همبستگی در نرم‌افزار SPSS استفاده شد. همچنین به‌منظور تحلیل فضایی الگوی پراکنش جرایم از روش درون‌یابی (IDW) و برای بررسی همگنی فضایی روابط میان متغیرها از مدل موران و مدل رگرسیون حداقل مربعات معمولی (OLS) در محیط Arc GIS بهره گرفته شد.یافته‌ها: نتایج به‌دست آمده نشان داد شهرستان‌های با نرخ بالاتر جرم و جنایت عمدتاً در نواحی مرکزی استان متمرکز بودند، در حالی که شهرستان‌های پیرامونی و مرزی عموماً نرخ جرم و جنایت کمتری را نشان دادند. عواملی همچون فاصله از مرز، طول مرز، بارش، تراکم پوشش گیاهی و صنعتی‌شدن در شکل‌گیری الگوی فضایی جرم نقش معنی‌داری دارند. افزایش بارش و پوشش گیاهی با کاهش نرخ جرم همراه است، در حالی که صنعتی‌شدن و فاصله گرفتن از مرزها در افزایش جرایم نقش دارند. در تحلیل تکمیلی با مدل OLS مشخص شد که این مدل توانسته است حدود 62 درصد (با شاخص تعدیل شده 0/45) از واریانس نرخ جرم را تبیین کند و ناهمگنی فضایی روابط را به‌خوبی نشان دهد. یافته‌های مدل بیانگر آن بود که عامل صنعتی شدن (به‌صورت معنی‌دار) در کنار طول مرز به‌عنوان محرک‌های اصلی و بسترهای زمینه‌ساز، نقش پررنگی در تغییرات نرخ جرم دارند.نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان می‌دهد عوامل محیطی-فضایی نقشی تعیین‌کننده در توزیع فضایی جرایم دارند و این الگوها را می‌توان در چارچوب سیستم‌های اجتماعی-بوم‌شناختی نیز تفسیر کرد. نواحی مرزی به‌دلیل ملاحظات امنیتی و فرصت‌های اقتصادی، جرم کمتری دارند، در حالی که نواحی مرکزی و صنعتی استان نرخ جرم بالاتری نشان می‌دهند. همچنین عواملی مانند بارندگی، پوشش گیاهی و کیفیت محیطی، با ارتقای رفاه اجتماعی و بهبود شرایط زیست‌پذیری، نقش محافظتی دارند. بنابراین، سیاست‌گذاری باید پویایی مناطق مرزی، مدیریت توسعه صنعتی پایدار با ملاحظات اجتماعی و محیط‌زیست را مدنظر قرار دهد.https://jes.ut.ac.ir/article_109114_4c4e9d5d540537b6b99b0c741f909ecb.pdfدانشگاه تهرانمحیط شناسی1025-862052220260917Assessment of the Application of the SSPI and SSPEI Drought Indices in Arid and Semi-Arid Regions: A Case Study of Iraqارزیابی کاربرد شاخص‌های خشکسالی SSPI و SSPEI در مناطق خشک و نیمه خشک، مورد مطالعه: عراق27329410911510.22059/jes.2026.413392.1008689FAهادیرزاق عبدگروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.0009-0005-1434-0916جعفرمعصوم پور سماکوشگروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.0000-0001-9914-2145مرتضیمیریگروه خشکسالی و تغییر اقلیم، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.0000-0001-6186-0803طیبرضیئیگروه خشکسالی و تغییر اقلیم، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.0000-0003-0266-8904Journal Article20260502Objective: Climate change, anthropogenic pressures on water resources, and the sparse distribution of meteorological stations in Iraq present significant challenges for drought assessment. Furthermore, the country’s location within a global arid belt, leading to extreme temperature increases and erratic precipitation, introduces methodological complexities to drought studies. This research aims to enhance drought monitoring tools for water- and climate-related crisis management in Iraq by evaluating the performance of the Simplified Standardized Precipitation Index (SSPI) and Simplified Standardized Precipitation Evapotranspiration Index (SSPEI) against SPI and SPEI in arid and semi-arid climates of Iraq.
Method: The study utilized a 71-year (1950–2020) gridded dataset comprising precipitation, maximum and minimum air temperatures, derived from GPCC and CRU centers at a 0.25° resolution, to calculate SPI, SSPI, SPEI, and SSPEI drought indices at 3, 6, 9, 12, and 24-month time scales.
Results: Comparison of SSPI and SPI showed that the spatial and temporal patterns of the two indices were similar across most parts of Iraq, with their agreement increasing at longer time scales. At the 3-month timescale, greater differences between the two indices were observed in some areas of western, eastern, and central Iraq, whereas the degree of agreement increased at longer time scales. Correlation coefficients (R) ranged from 0.88 to 0.99, and coefficients of determination (R²) ranged from 0.79 to 1.00. The RMSE, Bias, and Slope values also indicated that the differences between the two indices were limited in most areas and generally decreased with increasing timescale. The comparison of SSPEI and SPEI likewise showed a very high degree of agreement across all timescales, with R and R² values mostly ranging from 0.97 to 0.99. The EF, RMSE, Bias, and Slope values further confirmed the close agreement between the two indices. Despite the observed high similarity, fitting a probability distribution to precipitation series with many zero values, or to water-balance series with extreme values, is not always feasible and may sometimes fail. In such cases, simplified alternatives like SSPI and SSPEI, derived using the Box–Cox transformation, are effective as they do not depend on a specific probability distribution.
Conclusions: Overall, the findings indicate that the modified SSPI and SSPEI indices exhibit patterns similar to those of SPI and SPEI across most parts of Iraq, with the degree of agreement increasing at longer time scales. The primary advantage of the SSPI and SSPEI indices is not that they produce significantly different results from conventional indices, but rather that they provide a more stable method for standardizing climatic series when the statistical characteristics of the data complicate the fitting of probability distributions used in traditional methods. Therefore, SSPI and SSPEI can be considered alternative and complementary approaches for drought monitoring in arid and semi-arid regions, particularly under conditions characterized by a high frequency of zero values, highly skewed series, or limitations in fitting probability distributions.هدف: تغییرات اقلیمی، فعالیت‌های انسانی تأثیرگذار بر کاهش منابع آب و نیز نبود ایستگاه‌های هواشناسی با پراکنش مناسب در عراق مطالعه خشکسالی در این کشور را پیچیده می‌کند. از سوی دیگر قرار گرفتن این کشور در کمربند بیابانی جهان که سبب افزایش بسیار زیاد دمای هوا و بی‌نظمی شدید در بارش می‌شود، مطالعه خشکسالی در این کشور را از دیدگاه روش‌شناسی نیز با چالش‌های جدی روبه‌رو می‌کند. از این‌رو، پژوهش حاضر با هدف تأمین ابزاری دقیق‌تر برای مدیریت بحران‌های آب و اقلیم در عراق کوشش می‌کند تا کارایی و دقت شاخص‌های SSPI و SSPEI را در مقایسه با شاخص‌های SPI و SPEI در اقلیم‌های خشک و نیمه‌خشک کشور عراق مورد ارزیابی قرار دهد.
روش پژوهش: داده‌های مورد استفاده شامل: بارش، بیشینه و کمینه دما، تبخیر و تعرق طی دوره طولانی مدت 71 ساله (1950-2020) با استفاده از داده‌های شبکه‌ای تولید شده توسط مراکز اقلیمی GPCC و CRU با دقت 25/0 درجه جغرافیایی است. به‌منظور مطالعه خشکسالی، از شاخص‌های SPI، SSPI، SPEI و SSPEI در مقیاس‌های زمانی 3، 6، 9، 12 و 24 ماهه استفاده شد.
یافته‌ها: مقایسه SSPI و SPI بر اساس داده‌های شبکه‌ای نشان داد که الگوی تغییرات هر دو شاخص در بخش عمده‌ای از کشور عراق مشابه است و این شباهت با افزایش مقیاس زمانی بیشتر می‌شود. در مقیاس 3 ماهه، تفاوت میان دو شاخص در برخی نواحی غرب، شرق و مرکز عراق بیشتر بود، در حالی که در مقیاس‌های زمانی بلندتر، میزان انطباق آنها افزایش یافت. مقادیر ضریب همبستگی میان آنها بین 0/88 تا 0/99 و ضریب تعیین بین 0/79 تا 1 قرار داشت. مقادیر ریشه میانگین مربعات خطا، اریبی و شیب خط نیز نشان دادند که اختلاف میان دو شاخص در بیشتر مناطق محدود است و با افزایش مقیاس زمانی کاهش می‌یابد. مقایسه SSPEI و SPEI نیز انطباق بسیار بالای دو شاخص را در تمامی مقیاس‌های زمانی نشان داد؛ به‌طوری‌که مقادیر همبستگی و ضریب تعیین عمدتاً در محدوده 0/97 تا 0/99 قرار داشتند و مقادیر شاخص‌های کارایی، ریشه میانگین مربعات خطا، اریبی و شیب خط نیز تطابق نزدیک دو شاخص را تأیید کردند. با وجود این شباهت، در شرایطی که برازش توزیع‌های آماری مورد استفاده در SPI و SPEI با محدودیت مواجه می‌شود، شاخص‌های اصلاح شده SSPI و SSPEI با استفاده از تابع تبدیل باکس-کاکس امکان محاسبه شاخص را بدون نیاز به یک توزیع احتمال مشخص فراهم کردند.
نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش نشان داد که شاخص‌های اصلاح شده SSPI و SSPEI در بخش عمده‌ای از کشور عراق الگوی مشابهی با شاخص‌های SPI و SPEI دارند و میزان این انطباق در مقیاس‌های زمانی بلندتر بیشتر است. مزیت اصلی شاخص‌های اصلاح شده نه در ایجاد تفاوت محسوس با شاخص‌های متداول در همه شرایط، بلکه در فراهم‌کردن روشی پایدارتر برای استانداردسازی سری‌های اقلیمی در شرایطی است که ساختار آماری داده‌ها، برازش توزیع‌های احتمال مورد استفاده در روش‌های متداول را با مشکل مواجه می‌کند. از این‌رو، SSPI و SSPEI می‌توانند به‌عنوان روش‌های جایگزین و مکمل برای پایش خشکسالی در مناطق خشک و نیمه‌خشک که در آن چولگی شدید داده‌ها به دلیل وجود مقادیر فراوان صفر برازش توزیع‌های آماری به داده‌ها را با مشکل روبه‌رو می‌کند، مورد استفاده قرار گیرند.https://jes.ut.ac.ir/article_109115_eda54c73aca6387a7d72e7e1699a2c5a.pdfدانشگاه تهرانمحیط شناسی1025-862052220260917A Meta-Analysis of Biodiversity-Friendly City Indicators for Application in Urban Planningفراتحلیل شاخص‌های شهر دوستدار تنوع زیستی به منظور کاربست در برنامه‌ریزی شهری29532110911610.22059/jes.2026.408316.1008661FAسحرفلاحیگروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.0009-0002-9439-1577مریمروستاگروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران0000-0001-9574-8166حسنایزدیگروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران0000-0002-9635-7076Journal Article20251217Objective: The global crisis of biodiversity loss is largely driven by increasing urbanization and poses a significant threat to ecosystem sustainability and human well-being. Enhancing the ecological health of urban environments has therefore become a vital necessity, along with developing effective strategies to create cities that support biodiversity. The objective of this research is to formulate biodiversity-friendly city indicators, analyze their effects, and prioritize them for application in urban planning in order to realize this approach.
Method: A quantitative meta-analysis method was applied to 32 valid and peer-reviewed scientific articles in English, published between 2010 and 2024, which were extracted from recognized academic publishing databases. The analysis included calculating the cumulative effect size of the indicators on urban biodiversity and evaluating publication bias utilizing CMA V3 software.
Results: The meta-analysis results showed a positive and highly significant relationship between the investigated indicators and the improvement of the biodiversity status in cities (pooled odds ratio: 0.258). This result indicates the ability of these indicators to reduce negative consequences on biodiversity by approximately 60 to 70 percent. Frequency analysis showed that indicators related to ecological dimensions (such as species richness, green spaces, native vegetation) received the most attention in the studies, while human and social dimensions (education, participation) have been less explored. The meta-analysis results were robust against publication bias.
Conclusions: This study emphasizes the vital importance of investing in urban green infrastructure and its sustainable management to enhance biodiversity. The identified indicators are effective tools for improving biodiversity in urban spaces. The findings highlight the necessity for future research to pay more attention to social and human dimensions and to adopt a holistic approach for building cities that truly support biodiversity and emphasize the application of this approach in urban planning and management in the layers of decision-making as well as the implementation of urban programs.هدف: بحران جهانی کاهش تنوع‌زیستی تا حد زیادی ناشی از شهرنشینی روزافزون است و تهدیدی جدی برای پایداری اکوسیستم‌ها و رفاه انسان به‌شمار می‌رود. از این‌رو، بهبود سلامت بوم‌شناختی محیط‌های شهری، همراه با تدوین راهبردهای مؤثر برای ایجاد شهرهایی که از تنوع‌زیستی حمایت می‌کنند، به یک ضرورت حیاتی تبدیل شده است. هدف این پژوهش، تدوین شاخص‌های شهرهای سازگار با تنوع‌زیستی، تحلیل اثرات آنها و اولویت‌بندی این شاخص‌ها برای به‌کارگیری در برنامه‌ریزی شهری به‌منظور تحقق این رویکرد است.
روش پژوهش: روش فراتحلیل کمّی بر روی ۳۲ مقاله علمی معتبر و داوری‌شده به زبان انگلیسی، منتشر شده بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴، که از پایگاه‌های انتشار آکادمیک شناخته شده استخراج شده‌اند، به‌کار گرفته شد. تجزیه‌وتحلیل شامل محاسبه اندازه اثر تجمیعی شاخص‌ها بر تنوع‌زیستی شهری و ارزیابی سوگیری انتشار با بهره‌گیری از نرم‌افزار CMA V3 بود.
یافته‌ها: نتایج فراتحلیل، ارتباطی مثبت و بسیار معنادار را میان شاخص‌های بررسی شده و بهبود وضعیت تنوع‌زیستی در شهرها نشان داد (نسبت شانس تلفیقی: 0/258). این نتیجه حاکی از توانایی این شاخص‌ها در کاهش پیامدهای منفی بر تنوع‌زیستی به میزان تقریبی ۶۰ تا ۷۰ درصد است. تحلیل فراوانی نشان داد که شاخص‌های مرتبط با ابعاد اکولوژیکی (نظیر غنای گونه‌ای، فضاهای سبز، پوشش گیاهی بومی) بیشترین توجه را در مطالعات داشتند، در حالی که ابعاد انسانی و اجتماعی (آموزش، مشارکت) کمتر مورد کاوش قرار گرفته‌اند. نتایج فراتحلیل در برابر سوگیری انتشار مقاوم بود.
نتیجه‌گیری: این مطالعه بر اهمیت حیاتی سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های سبز شهری و مدیریت پایدار آنها برای تقویت تنوع‌زیستی تأکید می‌ورزد. شاخص‌های شناسایی شده ابزارهایی مؤثر برای بهبود تنوع‌زیستی در فضاهای شهری هستند. یافته‌ها ضرورت پرداختن بیشتر پژوهش‌های آینده به ابعاد اجتماعی و انسانی و اتخاذ رویکردی کل‌نگر برای ساخت شهرهایی واقعاً حامی تنوع‌زیستی را برجسته می‌سازند و بر کاربست این رویکرد در برنامه‌ریزی و مدیریت شهری در لایه‌های تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی و نیز اجرای برنامه‌های شهری تأکید دارد.https://jes.ut.ac.ir/article_109116_071d1bbc0a06a811594d249a85c8400a.pdf