دانشگاه تهران محیط شناسی 1025-8620 49 1 2023 05 22 Risk Assessment of Petroleum Substances from Upstream of Dez Dam in the Groundwater to the Reservoir of Dez Dam Using the Development EPA Method ارزیابی ریسک مواد نفتی از بالادست سد دز در آب زیرزمینی تا مخزن سد دز با استفاده از توسعه روش EPA 91 105 91811 10.22059/jes.2023.350594.1008367 FA سحر پورمحمدی دانشجوی دکتری گروه تخصصی علوم محیط زیست-آمایش سرزمین، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، 0000-0002-1011-690X عبدالرضا کرباسی گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-9408-908X شهرام بیک پور گروه تخصصی علوم محیط زیست و جنگل، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست و رییس مرکز تحقیقات زمین شناسی پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد 0000-0002-2019-1903 محمود شریعت گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران 0000-0002-0185-680X هوشنگ حسونی زاده کمیته تحقیقات، سازمان آب و برق خوزستان، اهواز، ایران 0000-0002-6702-0845 Journal Article 2022 11 19 The aim of this research is investigate quality of underground and Surface water of the Dez Dam lake. Existence of two oil fields (Qala Nar and Balaroud), upstream of Dez Dam and their inclined slope towards Dez Dam Lake, Will affected the release of oil pollutants through underground water to the Dez Dam. Risk assessment development has been done using EPA method. The samples of underground water and Dez dam reservoir were analyzed by gas chromatograph to determine the amount of total petroleum hydrocarbons. The new risk assessment equation (HRA) formulated by considering the importance factor. Analytical Hierarchy Process (AHP) used to evaluate the degree of health importance of petroleum hydrocarbons in the range of C10, C20, C30 in underground water and Dez Dam and the probable risk to human health was calculated according to the EPA standard and the new method for carcinogenic and non-carcinogenic risk. According to the EPA, the results of this research do not include cancer slope (CSF), as a result, there is no risk of carcinogenesis in the existing samples but they have a non-carcinogenic. C10 and C22 hydrocarbons entered the dam from underground water, C10 in the EPA method with a rate of 1.94 and in the new method (HRA) 1.13 has the highest probability of non-carcinogenic risk. Results obtained from the EPA equation and the new HRA formula in this research showed that the total petroleum hydrocarbons entered the underground water and dam lake and have a high probability of non-carcinogenic risk. این پژوهش به‌منظور بررسی کیفیت آب زیرزمینی و آب دریاچه سد دز باتوجه به وجود دو میدان نفتی قلعه نار و بالارود در بالادست سد دز و شیب متمایل آنها به سمت دریاچه سد دز، احتمال انتشار آلاینده های نفتی از طریق آب زیرزمینی به سد دز و نیز ارزیابی ریسک و توسعه روش ارزیابی ریسک با استفاده از روش EPA انجام شده است. نمونه‌های جمع آوری شده از آب‌های زیرزمینی و مخزن سد دز توسط دستگاه کروماتوگراف-گازی برای تعیین میزان هیدروکربن‌های نفتی کل تجزیه و تحلیل شدند. معادله جدید ارزیابی ریسک بهداشتی (HRA) با درنظر گرفتن فاکتور اهمیت تدوین و ریسک احتمالی سلامتی انسان مطابق استاندارد EPA و روش جدید برای ریسک سرطانزایی و غیرسرطانزایی محاسبه گردید. نتایج دو روش نشان داد که ریسک سرطانزایی در نمونه ها وجود ندارد ولی دارای ریسک غیرسرطانزایی می باشند و هیدروکربن C10 و C22 از آب زیرزمینی وارد مخزن سد دز شده‌اند و C10 در روش EPA با میزان 1.94 و در روش جدید (HRA) 1.13 دارای بیشترین احتمال ریسک غیرسرطانزایی است. نتایج بدست آمده از معادله EPA و فرمول جدید HRA نشان داد که هیدروکربن‌های نفتی کل وارد آب‌های زیرزمینی و دریاچه سد شده و دارای احتمال ریسک غیرسرطانزایی بالا می‌باشند. https://jes.ut.ac.ir/article_91811_cff4f9e6abbc270cd9652ee679c7de2b.pdf