دانشگاه تهران محیط شناسی 1025-8620 27 27 2001 06 22 Systematic Application of Degradation Model for Environmental Impact Assessment of Lation Watershed کاربرد سیستماتیک مدل تخریب در ارزیابی اثرات توسعه بر روی حوضه آبخیز سد لتیان 25630 FA دکتر حمیدرضا جعفری Journal Article It is fair to say that the man by including agricultural, industrial activities and exploitation-of natural resources in his survival agenda is the most responsible of all for environmental changes. Fundamentall development in various parts of a watershed is unavoidable and sometimes necessary. In recent years, large number of environmentally improper developments including new town development have taken !place around Latian lake (dam), which have led towards construction with out proper engineering and environmental observations. The aim of this research work is assessment and measurement of degradation due to inappropriate development in environment. Degradation : Mode] is one of the important tools in quantification of environmental degradation. This model is a systemic analysis type and uses mathematical model that yields development effects of a region in the shortest possible time. In another word, it reduces time and cost for evaluation process. In this work, borders of watershed have been drawn to scale of 1:50,000. The region has been divided to 748 units (i.e, 2cm x 2cm grid) which each grid covers :an area of 1km2. The degradation model for each individual unit has been applied by employing computer programs. It was found that 510 units (68% of total) are unfit for development, because of certain .inappropriate conditions. Also 149 units (i.e. 20% 0 total) were ideteriorated by human activities that have lost potential for proper development طی سالهای اخیر بدلیل موقعیت خاص اقلیمی و منظر زیبای حوضه آبخیز سد لتیان ، انواع توسعه نامناسب و بدون برنامه ، به سوی آن کشیده شده است . تبدیل کشتزار به شهر و شهرک سازی و ویلا ، آن هم در حریم رودخانه حفاظت شده جاجرود وحتی به میزان شدیدتری در منطقه حفاظت شده البرز مرکزی ، جاده سازی بدون برنامه و مدیریت ضعیف در کنترل خاک برداری و خاکریزی ، افزایش تراکم جمعیت ، چرای بی رویه ، شکار بدون جواز در مناطق حفاظت شده البرز مرکزی و ورجین ، از مهمترین خسارتهای جدی منطقه مطالعاتی محسوب می شوند. هدف از این مقاله ، ارزیابی و سنجش میزان تخریب است که در اثر توسعه نامناسب ، در محیط زیست منطقه حادث گشته و همچنین برنامه ریزی زیست محیطی در سطح حوضه می باشد . بدین منظور از مدل تخریب (Degradation MODEL) که یکی از ابزار های مهم در جهت کمی سازی تخریب محیط زیست محسوب میگردد استفاده گردید . در این بررسی ابتدا مرزحوضه آبخیز بر روی 5 لایه از نقشه های توپولوگرافی ( 1:50000) رسم گردید ، سپس کل حوزه به 748 واحد نشانزد ، یعنی شبکه های "دو در دو " سانتی متری که مساحت هر شبکه بر روی زمین یک کیلو متر مربع محاسبه گشته ، تقسیم بندی شد . پس از طی این مرحله نسبت به اجرای مدل تخریب در هر شبکه بطور مجزا اقدام گردید. نتایج مبین آن است که تعداد 510 شبکه یعنی 68 درصد از کل 748 شبکه مورد نظر به دلیل شرایط طبیعی نامناسب حاکم بر آن ، غیر قابل توسعه می باشد و همچنین تعداد 149 شبکه یعنی 20 در صد از کل شبکه های مورد مطالعه به دلیل تخرب ناشی از فعالیت های انسانی و به تبع آن بالا رفتن ضریب تخریب ، کیفیت توسعه را تا حدود زیادی از دست داده اند و از اولویت سوم و چهارم برخوردار گشته اند . https://jes.ut.ac.ir/article_25630_01b0d1b5a3812eded622df653d3cd482.pdf