دانشگاه تهران محیط شناسی 1025-8620 37 59 2011 11 22 Sustainability Level Determination of Urban Water System; Tehran Metropolitan Area تعیین سطح پایداری سامانه آب کلان‌شهر تهران 171 184 24084 FA احسان بی‌نیاز دانشگاه تهران، دانشکدة محیط زیست، کارشناس ارشد مدیریت در سوانح طبیعی، محمد‌رضا مثنوی دانشگاه تهران، دانشکدة محیط زیست، دانشیار گروه طراحی محیط مهرداد نظریها دانشگاه تهران ، دانشکدة محیط زیست ، استادیار گروه سوانح ، Journal Article Tehran has been facing water shortage challenge for decades and it has not hesitated to exploit neighboring watersheds. Rising demand and limited resources might make water crisis a strong possibility in the near future. An accurate and applied analysis of Tehran's urban water system (UWS) would be the first step to be taken to prevent such a crisis. This research is an effort to make an assessment of different aspects of urban water systems and to determine sustainability level of Tehran's UWS, based on the concept of “sustainable urban development” as a new viewpoint in urban development. A systematic analysis of sustainability of the system with a series of quantitative and qualitative criteria and corresponding indices thereof is necessary to assess sustainability level of Tehran's UWS as a whole and as distinct basins. A basic definition of sustainable urban water system is proposed, which is used along with index study in sustainable development and expert-suggested criteria to establish a set of sustainability assessment criteria. A combination of analytic hierarchy processes and Likert scale is, then, used to analyse the data collected through matrices and questionnaires. A series of indices are used to increase compatibility of the matrices or to control accuracy of experts' opinion. The analysis shows the absolute hierarchical weight of Tehran's UWS to be 0.592 (of 1), i.e. Tehran's UWS is in semi-sustainable state. تهران از گذشته با معضل کم آبی روبرو بوده است و برای تأمین آب موردنیاز خود از دست اندازی به حوضه‌های مجاور کوتاهی نکرده است. با توجه به روند رو به رشد تقاضای آب و محدودیت منابع، در آینده‌ای نه چندان دور وقوع بحران آب در تهران بسیار محتمل است. با هدف جلوگیری از این بحران، ابتدا لازم است تا تحلیلی دقیق و کاربردی از وضعیت سامانة آب شهر تهران به عمل آید. در این تحقیق تلاش شده است تا از منظر "توسعة پایدار شهری" به عنوان دیدگاهی به نسبت جدید در توسعة شهری، مؤلفه‌های سامانه آب شهری مورد بررسی قرار گرفته و میزان پایداری سامانة آب کلان شهر تهران تعیین شود. به منظور تعیین سطح پایداری سامانة آب تهران، می‌باید با استفاده از یک سری معیارها و شاخص‌های کمی و کیفی متناظر، به صورت سیستماتیک پایداری سامانه را در حالت کلی و به تفکیک حوزه‌های مختلف سنجید. در این تحقیق پس از ارائة یک تعریف بنیادین از سامانة پایدار آب شهری، بر مبنای شاخص شناسی در توسعة پایدار و معیارهای پیشنهادی صاحب نظران، معیارهای سنجش پایداری استخراج شد. سپس با استفاده از تلفیق روش تحلیل سلسله مراتبی و طیف لیکرت نظرات خبرگان از طریق ماتریس‌ها و پرسشنامه جمع آوری شد و مورد محاسبه و تحلیل قرار گرفت. در این راستا، چه در جهت افزایش سازگاری ماتریس‌ها و چه در جهت کنترل مطلوبیت نظرات خبرگان در تکمیل ماتریس‌ها و پاسخگویی به سوالات پرسشنامه از یک سری شاخص بهره‌جویی شد. در نهایت با محاسبات انجام شده مشخص شد وزن مطلق سلسله مراتبی پایداری سامانة آب شهر تهران 592/0 از یک است. بر این اساس می‌توان گفت سامانة آب تهران در حالت نیمه پایدار قرار دارد. https://jes.ut.ac.ir/article_24084_7a6cf796456b6d7c4c2bde93dd17c682.pdf