دانشگاه تهران محیط شناسی 1025-8620 37 59 2011 11 22 Determination of Ecological Species Groups and Effective Environmental Factors on Them شناسایی گروه گونه‌های اکولوژیک و عوامل محیطی مؤثر بر آنها 77 88 24076 FA زینب جعفریان دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، استادیار دانشکده منابع طبیعی 0000-0002-0853-9620 آمنه کریم‌زاده کارشناسی ارشد مرتع‌داری دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری جمشید قربانی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، استادیار دانشکده منابع طبیعی محمد اکبرزاده مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی ساری ، مربی Journal Article This study was carried out in Sorkhdeh rangeland in Semnan province in order to determine the ecological species groups and their relationships with environmental factors as a tool for better management. Vegetation sampling was performed in 230 plots under equal random classification method and soil samples were taken in 0-15 depth. Climatic and topographic data were extracted by overlaying sampling locations maps on maps of topographic and climatic variables. In vegetation 15 sub-communities were identified using cluster analysis. Effect of environmental factors on vegetation sub-communities was determined using unbalanced ANOVA. Then environmental factors with significant effect were compared by Duncan method. Except percentage of relative moisture, total of studied environmental factors consist of EC, pH, CaCO3, Organic Carbon, P, N and percentage of clay, silt and sand, annual average of precipitation, annual average of temperature and annual average of relative humidity, aspect, slope and elevation had significant effect on vegetation. In total the studied environmental factors were able to distinguish the ecological species groups in the study area. شناخت گروه گونه‏های اکولوژیک گیاهی و مطالعة روابط بین پوشش گیاهی با عوامل محیطی با هدف اعمال مدیریت منطبق با شرایط اکولوژیک در منطقه سرخ‌‏ده سمنان صورت گرفت. پس از شناسایی فلور منطقه، نمونه‏برداری از پوشش گیاهی در 230 پلات و به روش طبقه‏بندی تصادفی مساوی و نمونه‏برداری از خاک در عمق 0- 15 سانتی متری انجام شد. با روی‌هم‏گذاری نقشه نقاط نمونه‏برداری با نقشه‌های شیب، جهت و ارتفاع و نقشه‏های عوامل اقلیمی، اطلاعات مورد نیاز توپوگرافیکی و اقلیمی استخراج شد. پوشش گیاهی با استفاده از تجزیه‌وتحلیل خوشه‏ای در نرم‌افزار PC-ORD طبقه‏بندی و 15 زیراجتماع گیاهی تشخیص داده شد. برخی از خصوصیات خاک (هدایت الکتریکی، اسیدیته، آهک، کربن آلی، فسفر، پتاسیم، ازت، درصد ماسه، درصد سیلت و درصد رس)، عوامل اقلیمی (متوسط بارندگی سالانه، متوسط دمای سالانه و متوسط رطوبت نسبی سالانه) و توپوگرافی (شیب، جهت و ارتفاع) به عنوان عوامل محیطی مورد بررسی قرار گرفتند. اثر عوامل محیطی بر طبقات مختلف پوشش گیاهی با استفاده از تجزیه‌وتحلیل واریانس یکطرفه با تکرار نامساوی تعیین شد. مقایسه میانگین عوامل محیطی که بر 15 طبقه پوشش گیاهی تأثیر‏گذار شدند، به روش دانکن در نرم افزار spss نسخه 16 انجام گرفت. نتایج نشان داد که تمامی عوامل محیطی مورد مطالعه شامل عوامل خاکی، عوامل اقلیمی و عوامل توپوگرافی به استثنای درصد رطوبت اشباع خاک اثر معنی‏دار بر طبقات گیاهی داشتند (05/0 >) و به طور کلی عوامل محیطی مورد مطالعه نقش عمده‏ای در تعیین گروه گونه‏های اکولوژیک منطقه داشتند. https://jes.ut.ac.ir/article_24076_1866196c5d13d900d7f614232c51a46e.pdf