دانشگاه تهران محیط شناسی 1025-8620 مقالات آماده انتشار 2026 04 19 Assessment of Governance Structures in Iran's National Climate Change Strategy Program: Application of Network Analysis Approach ارزیابی ساختارهای حکمرانی در برنامه راهبرد ملی تغییر اقلیم ایران: کاربرد رویکرد تحلیل شبکه‌ای 106588 10.22059/jes.2025.389155.1008576 FA آیدا حیدری گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. مهدی قربانی گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. مجید رحیمی موسسه کسب و کار اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Journal Article 2025 01 22 Objective: Analyzing the role of governance in the context of climate change, particularly in developing countries like Iran, has become one of the major challenges of our time. Given the extensive impacts of climate change on the environment and human societies, governance systems must be designed to address these challenges effectively. Therefore, analyzing governance systems based on documents and regulations related to climate change in these countries is one way to understand climate governance. This research uses organizational network analysis to examine the governance structure in Iran's National Climate Change Strategic Program. This study aims to identify the existing structure within the climate governance system based on the aforementioned document.<br />Method: The methodology involves extracting relationships related to collaboration and information exchange among the organizations mentioned in various sections of this program. Subsequently, network analysis metrics were calculated to examine the structure of this governance system and identify its dominant regime. <br />Results: The results indicate that Iran's climate governance system faces serious challenges, such as a lack of coordination among various entities, despite a relative distribution of power and existing structural gaps. Additionally, this lack of cooperation and coordination among entities has led to a fragmented governance regime that negatively impacts decision-making effectiveness in the field of climate change. Consequently, reforms in the structure of climate governance and the proposal for establishing new institutions with sufficient authority for coordination and continuity among organizations appear necessary. Furthermore, enhancing transparency and accountability in policymaking has been emphasized as a key factor for improving governance performance.<br />Conclusions: It is suggested that local institutions act as a bridge between government and society to better identify local needs and challenges. Organizing workshops and training courses to raise public awareness about climate change and strategies for addressing it can help strengthen social participation. Increasing transparency and accountability in decision-making processes should also be prioritized to enhance public trust in adopted policies. Ultimately, this research can serve as a model for other countries in analyzing governance structures in the field of climate change and contribute to developing effective strategies for addressing crises arising from climate change. The insights gained from this study can be instrumental in guiding future policy decisions and fostering collaborative efforts among stakeholders involved in climate action. By implementing these recommendations, countries can work towards more resilient governance frameworks that effectively tackle the pressing issues posed by climate change, ultimately leading to sustainable development and improved quality of life for affected communities. هدف: تحلیل نقش حکمرانی در زمینه تغییرات اقلیمی، بهویژه در کشورهای در حال توسعه مانند ایران، یکی از چالشهای مهم است. با توجه به تأثیرات گسترده تغییر اقلیمی بر محیط زیست و جوامع انسانی، ضروری است نظامهای حکمرانی به گونهای طراحی شوند که بتوانند بهطور مؤثر با این چالشها مقابله کنند. تحلیل نظام حکمرانی براساس اسناد مرتبط یکی از راههای شناخت این ساختار است. این پژوهش با بهکارگیری روش تحلیل شبکه سازمانی، ساختار حکمرانی در برنامه راهبرد ملی تغییر اقلیم ایران را بررسی میکند. نوآوری پژوهش استفاده از این روش برای شناسایی و ارزیابی روابط همکاری و هماهنگی سازمانها و تأثیر آن بر ساختار حکمرانی تغییر اقلیم در ایران است که در مطالعات پیشین کمتر دیده شده است. هدف نهایی، شناسایی ساختار موجود حکمرانی بر اساس سند مذکور است.<br />روش پژوهش: دادههای کیفی و کمی از اسناد و قوانین مرتبط با تغییر اقلیم در ایران، از جمله برنامه ملی سازگاری با تغییر اقلیم، استخراج شده است. روابط همکاری و تبادل اطلاعات میان سازمانهای نامبرده در بخشهای مختلف برنامه راهبرد ملی تحلیل شد. سپس با استفاده از تحلیل شبکه سازمانی و نرم‌افزار UCINET، شاخصهای شبکهای برای بررسی ساختار نظام حکمرانی و شناسایی رژیم غالب محاسبه گردید.<br />یافته‌ها: نتایج نشان داد نظام حکمرانی تغییر اقلیم در ایران با چالشهایی مانند عدم هماهنگی میان نهادهای مختلف مواجه است. با وجود توزیع نسبی قدرت و وجود چالههای ساختاری، کمبود همکاری موجب غالبیت رژیم حکمرانی چندپارگی شده که بر اثربخشی تصمیمات تأثیر منفی دارد. بنابراین، اصلاح ساختار حکمرانی و ایجاد نهادهای جدید با اختیارات کافی برای هماهنگی و پیوستگی بین سازمانها ضروری است. تقویت شفافیت و پاسخگویی در سیاستگذاری نیز کلیدی برای بهبود عملکرد سیستم حکمرانی است. نهادهای محلی باید به عنوان پل ارتباطی بین دولت و جامعه فعالتر شده و نیازها و چالشهای محلی را بهتر شناسایی کنند. برگزاری کارگاهها و دورههای آموزشی برای ارتقاء آگاهی عمومی درباره تغییر اقلیم و راهکارهای مقابله، مشارکت اجتماعی را افزایش میدهد.<br />نتیجه‌گیری: افزایش شفافیت و پاسخگویی در فرآیندهای تصمیم‌گیری نیز باید در اولویت قرار گیرد تا اعتماد عمومی نسبت به سیاست‌های اتخاذ شده تقویت شود. در نهایت، این پژوهش می‌تواند به عنوان راهنمایی برای سایر کشورها در زمینه تحلیل ساختار حکمرانی در حوزه تغییرات اقلیمی مورد استفاده قرار گیرد و به توسعه‌ راهکارهای مؤثر برای مقابله با بحران‌های ناشی از تغییرات اقلیمی کمک کند.